Drama in een driehoek

Vandaag borduur ik nog even voort op het thema van vorige week. Deze week had ik twee gesprekken met hulpverleners die soms een beklemmend gevoel ervaren als ze aan het werk zijn met een cliënt. Al doorpratend bleek dat te komen doordat ze te zeer de verantwoordelijkheid van deze persoon over wilden nemen. De intenties zijn goed, ze wilden iemand helpen. Stephen Karpman heeft een theorie ontwikkeld die hulpverleners (maar ook iedereen die wel eens iemand anders wil helpen) helpt dit op een goede manier te doen en die bewust maakt van valkuilen hierin, de dramadriehoek-theorie. Deze theorie gaat uit van een psychologische stroming die stelt dat iedereen een volwassen-deel, een ouder-deel en een kind-deel in zich heeft. Als we iemand anders willen helpen kan het zijn dat we dit vanuit ons 'voedende' ouder-deel gaan doen, ook wel 'redder' genoemd. We doen alles zodat de ander zich beter zal gaan voelen, we geven adviezen, we nemen taken en verantwoordelijkheden van de ander over. Als de ander hierin meegaat wordt hij/zij steeds meer 'slachtoffer'. Hij/zij leert niet om zelf oplossingen voor de problemen te bedenken en zelf stappen te ondernemen. Wat ook vaak gebeurt is dat het 'slachtoffer' de adviezen van de 'redder' niet opvolgt. De situatie blijft zoals die is. Op zo'n moment raakt een redder vaak geïrriteerd. "En ik had nog wel zulke goede adviezen gegeven, ach zoek het dan zelf maar uit!" De redder gaat dan handelen vanuit zijn of haar 'kritische' ouder-deel, ook wel 'aanklager' genoemd. Hij vindt de ander bewust of onbewust vaak minderwaardig en niet-OK. Hoe blijf je uit deze drama-driehoek? Door vooral in je volwassen-deel te blijven. De ander als volwaardig en helemaal OK te aanvaarden. De verantwoordelijkheid van jezelf en van de ander helder te hebben. Een goed signaal is je irritatie. Bedenk waar deze vandaan komt. En probeer dan bewust weer uit de driehoek te stappen. Voor hen die er meer over willen weten: google op dramadriehoek en je vindt allerhande informatie en plaatjes. Suc6!

Grenzen

Vandaag weer een gesprek met een cliënt gehad waarin dit thema aan de orde kwam. Grappig is dat. Vaak voelen we ons verantwoordelijk voor andermans gevoelens terwijl we die van onszelf negeren. Dit kan het leven ook heel zwaar maken. Het is goed om ons te beseffen waar wij verantwoordelijk voor zijn. Dat is voor ons lichaam (waarmee stoppen we het vol, nemen we genoeg rust, bewegen we wel genoeg?), voor ons gedrag, onze gevoelens, onze talenten, onze behoeften, onze gedachten, onze verlangens, onze beperkingen (alhoewel we daar soms niks aan kunnen doen, het is onze verantwoordelijkheid hoe we ermee omgaan), onze houding en onze keuzes. De ander is dat voor die van hem of haar. We zijn soms geneigd om onze verantwoordelijkheid bij de ander te leggen. Dan zeggen we tegen de ander: "Jij maakt mij boos!" Maar de boosheid is ons gevoel, waar wijzelf verantwoordelijk voor zijn. Beter is het om na te denken: "Wat zegt die boosheid mij?" Boosheid kan een helpende emotie zijn bijvoorbeeld als iemand over onze grens gaat. Zij helpt ons om het gezonde evenwicht weer te herstellen. Besef van eigendom maakt je minder machteloos en afhankelijk van anderen. Het geeft je weer zeggenschap over je keuzes! Natuurlijk is het ook goed om mee te leven met de ander. Maar wanneer we andermans emoties te zeer ons gevoel laten bepalen zijn we bezig andermans verantwoordelijkheid op onze schouders te laden. En dat is vaak heel erg zwaar. En eigenlijk maken we de ander dan klein. Denken we onbewust dat de ander vast niet goed met die situatie om kan gaan. Grenzen zijn net als een celmembraan, de buitenkant van onze lichaamscellen. Goede dingen (zuurstof en voedingsstoffen) laten ze door naar binnen, afvalstoffen worden er door afgevoerd naar buiten. Als we onze grenzen goed hanteren laten we goede, opbouwende dingen, dingen waarvan we kunnen groeien, binnen en weten we ons af te sluiten voor beschadigende opmerkingen of daden. Hoe zit het met onze grenzen?

Happy end!

Vandaag een serie gesprekken afgerond met een cliënt. Heel mooi om te zien hoe goed het nu gaat. Zeven maanden geleden was dat een heel ander verhaal. Toen zat ze er zwaar doorheen. Door de gesprekken leerde ze voor zichzelf zorgen. Dingen te doen die haar energie geven. Goed naar zichzelf te luisteren. Grenzen aangeven. Dingen verwerken. Behoeftes uitspreken. Werken aan de relatie met haar partner. Dit alles in relatie met God. Langzamerhand bloeide ze weer op. Nu vertelde ze me stralend dat ze aan een nieuwe cursus gaat beginnen. Gewoon omdat ze er ontzettend veel zin in heeft. Geweldig! Ze kan weer verder. Een happy end! Soms is het gewoon even nodig om wat gesprekken te hebben met iemand die er helemaal voor jou is. Die je de juiste vragen stelt, waardoor je aan het denken wordt gezet en op het juiste spoor komt. Daar kun je dan je verdere leven lang profijt van hebben.