Anti-stress

Twee jaar geleden is er onderzoek gedaan naar wat het beste helpt tegen stress. Als beste kwam uit de bus: lezen. Al na 6 minuten was de hartslag en spierspanning 68% procent minder (zelfs minder dan bij aanvang van het onderzoek!). Luisteren naar muziek liet de stress afnemen met 61%, een kopje thee drinken verminderde de stress met 54% en wandelen zorgde voor 42% vermindering van de stress. Door je te verdiepen in een boek richt je je gedachten op iets anders dan datgene wat de stress veroorzaakt. En dat blijkt de truc te zijn. Leef in het nu. Pieker niet over wat nog staat te gebeuren. Natuurlijk is het goed om na te denken en plannen te maken. Maar, zo staat ook in de bijbel, maak je geen zorgen voor de dag van morgen. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen last. Het was gisteren heel mooi om te zien hoe twee prostituees daarmee omgingen. Ze kwamen bij De Haven. Allebei hebben ze grote (financiële) problemen. Maar zo zei de ene tegen de andere: 'Als ik me gestresst voel, ga ik de Heer prijzen. Ik zet mooie muziek op en richt me op Hem. Vervolgens ga ik fietsen en ondertussen zing ik maar door. Ik heb hulp gezocht voor mijn problemen en ben bezig ze op te lossen'. Dit was haar manier om met de stress om te gaan. Ze straalde. Geweldig!

Advies

In mijn vorige blog schreef ik over de cliëntgerichte benadering en wat de basisvoorwaarden daarvoor zijn. Deze benadering legt de verantwoordelijkheid voor het eigen leven bij de cliënt en gaat ervan uit dat een ieder expert is in zijn of haar eigen leven. Daarom is het geven van advies vaak ook zo'n lastige zaak. Iemand met een probleem (of positief geformuleerd: 'uitdaging') heeft er al vaak zoveel over nagedacht dat de meest voor de hand liggende, zo niet alle oplossingen al de revue zijn gepasseerd. Een advies slaat dan ook vaak de plank mis. Ook al is het de best mogelijke oplossing (voor wie trouwens, de counsellor of de cliënt?) veel adviezen worden toch niet opgevolgd. Hoe komt dat? Meestal zijn er allerlei barrières die eerst aan de orde moeten komen. Heeft de cliënt wel echt keuzevrijheid om deze keuze te maken? Wat speelt er allemaal in zijn of haar gedachten, gevoelens? Waardoor wordt iemand gehinderd? Vaak spelen (onbewuste) overtuigingen een rol. Die kunnen zich hebben vastgezet in iemands hoofd als gevolg van vroegere gebeurtenissen. Door middel van oefeningen kunnen deze gebeurtenissen worden verwerkt en overtuigingen rechtgezet, waarna iemand de keuze kan maken die het beste bij hem of haar past. Een coach of counsellor helpt iemand zelf na te denken, naar het eigen gevoel te 'luisteren' en vervolgens met eigen oplossingen te komen. Zo wordt iemand letterlijk 'zelf'bewust en krachtig en steeds meer onafhankelijk van de coach of counsellor. Als iemand alleen maar adviezen opvolgt blijft zo iemand afhankelijk van de adviseur in kwestie en dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Cliëntgericht - wat betekent dat?

Vorige week had ik een gesprek met iemand over de achterliggende theorie van waaruit ik coach en counsel. Hierdoor kwam ik op het idee om daar eens een stukje over te schrijven. Een belangrijke stroming in de psychologie waar ik in onderwezen ben en door geïnspireerd ben geraakt (maar zeker niet de enige, in volgende stukjes wil ik hier meer hierover schrijven) is de cliëntgerichte therapie. Deze term komt bij Carl Rogers vandaan. Hij ontwikkelde een therapie waarbij niet de therapeut wordt beschouwd als degene die het hulpverleningsproces stuurt, maar de persoon die de behandeling vraagt (de cliënt). Wat een cliënt nodig heeft is: onvoorwaardelijke acceptatie, openheid (echtheid) en empathie. Onvoorwaardelijke acceptatie is gebaseerd op het feit dat iedere mens waarde heeft, ongeacht wat hij of zij doet of niet doet. Het is een fundamenteel vertrouwen - het vertrouwen dat de ander in de grond te vertrouwen is. Dit is de meest fundamentele voorwaarde voor groei. Rogers ging ervan uit dat mensen met problemen geblokkeerd worden in de persoonlijke groei en ontwikkeling. Deze blokkades worden vaak gevormd door gevoelens van schaamte. Als een hulpverlener alle gedachten, gevoelens en belevingen van een cliënt accepteert, leert een cliënt dat hij/zij deze ook mag accepteren. Hierdoor drukt de cliënt zijn gedachten, gevoelens en belevingen niet meer weg, maar is hij open naar zijn eigen 'zijn'. Juist als deze openheid aanwezig is, is het voor de cliënt mogelijk om verder te groeien en te ontwikkelen. Het tweede is dus openheid. Je durft uiting te geven aan je gevoel in plaats van een rol te spelen of je achter iets te verschuilen. Alleen op die manier (en als de ander dat ook doet) kun je echt contact met elkaar maken. Rogers ging ervan uit dat mensen met problemen wat ze innerlijk denken, voelen en beleven niet meer uiten naar buiten toe. Daarentegen uiten zij gedachten, gevoelens en belevingen die door de omgeving zijn ingegeven. Met andere woorden, ze gedragen zich zoals zij denken dat anderen willen dat zij zich gedragen. Om cliënten duidelijk te maken dat de 'innerlijke persoon' en de 'uiterlijke persoon' identiek kunnen en mogen zijn, moeten counsellors volgens Rogers zelf echt zijn. Het derde wat nodig is is empathie: het vermogen je in te leven in ander: in zijn of haar zienswijze, waarnemingen, gedachten en gevoelens. Dit wordt goed weergegeven door het Canadese gezegde: 'Spreek geen oordeel uit over iemand voordat je tien mijl in zijn laarzen hebt gelopen'. Het gaat over je houding van waaruit je probeert je in een ander te verplaatsen. Door begrip te hebben voor de cliënt (en door dit begrip te uiten naar de cliënt), ontstaat er bij de cliënt inzicht in zijn of haar blokkades en kan hij/zij er wat aan doen!

Traumaverwerking

Ook deze week weer een interessant stuk in de krant gelezen. Vorige week woensdag is mevrouw Ayala Fridman gepromoveerd aan de universiteit van Leiden op een onderzoek over de langetermijngevolgen van in dit geval oorlogstrauma's. Zij vond dat mensen in 2 groepen kunnen worden verdeeld naar aanleiding van varianten van een bepaald gen. Mensen met de ene variant beleven hun trauma's vaak veel heftiger dan de mensen met de andere variant. Maar verrassend genoeg bleek juist dat mensen die hun trauma's minder heftig beleefden er op latere leeftijd meer last van houden. Waarschijnlijk worden mensen met meer intense traumatische herinneringen er meer toe gedreven om over hun ervaringen na te denken en deze te verwerken. In mijn praktijk heb ik nu al diverse cliënten mogen begeleiden op het gebied van traumaverwerking. Ook voor hen bleek dat het geen oplossing was om nare gebeurtenissen maar weg te blijven stoppen. Ze merkten effecten in het dagelijks leven. De een wordt overvallen door emoties die niet op de huidige situatie van toepassing lijken. De ander ervaart geen keuzevrijheid om het door hem- of haarzelf gewenste gedrag te vertonen en kampt dus met een innerlijk conflict (ik doe iets wat ik niet wil of ik doe iets niet wat ik wel wil). Soms was men zich niet bewust waar dit vandaan kwam, maar werd dit tijdens de gesprekken duidelijk. Wat een opluchting voor hen om te merken dat door deze nare ervaringen alsnog te verwerken er ruimte en vrijheid kwam, de nare emoties in het vervolg wegbleven en men in staat was te handelen hoe men zelf graag wilde.

To smile or not to smile....

Vorige week schreef ik over het leven vanuit je kern. Later diezelfde week stond er een interessant berichtje in de krant met de titel "Nepglimlachen verslechtert het humeur". Uit onderzoek blijkt dat bij wie glimlacht zonder zich echt blij te voelen, zijn of haar humeur verslechtert. Mensen die aan fijne dingen denken zoals een vakantie en daardoor gaan glimlachen, verbeteren juist hun humeur. Blijdschap moet dus echt van binnenuit komen. Glimlachen alleen om het glimlachen kan leiden tot emotionele uitputting en zelfs ziekmelding, vonden de onderzoekers. Afleiding zoeken door aan leuke dingen te denken kan (tijdelijk) helpen. Daarnaast is het goed om 'negatieve' gevoelens niet te blijven negeren en steeds maar weg te stoppen, maar ze te accepteren en erbij stil te staan. Het kan erg prettig zijn om ze te delen met iemand die er begrip voor kan opbrengen. Door gevoelens toe te laten en te doorvoelen treedt verwerking op en zul je merken dat je er later minder last van hebt. Of (en dat is natuurlijk het allermooiste) dat ze helemaal verdwenen zijn! Blijf dichtbij je kern. Een echt blije week gewenst!